اتونومیک دیس رفلکسی
اتونومیک دیس رفلکسی موقعی اتفاق می افتد که یک تحریک در زیر سطح اسیب نخاعی ایجاد می شود و موجب فعالیت انعکاسی بیش ازحد درسیستم عصبی خودکار می گردد و این مسئله طبیعتا دردناک است . چنانچه عامل دیس رفلکسی مشخص و درمان نگردد، فشار خون به طور خطرناکی بالا رفته و احتمالا منجر به بروز خونریزی مغزی ، ضعف و غش و تپش قلب می گردد.
اتونومیک دیس رفلکسی معمولا در افرادی که دارای ضایعه دربالای سطح T6,T7 هستند، اتفاق می افتد. با وجود اینکه بیشتر اشخاص دارای ضایعات بالاتر از سطح T6در معرض اتونومیک دیس رفلکسی هستند. اما تحقیقات اخیرا انجام شده است، دلالت بر این دارند که این مشکل در افرادی که مبتلا به ضایعات پایین تر از سطوح سینه ای هستند نیز اتفاق می افتد، اما میزان وقوع آن به ندرت است .
علائم و نشانه ها عبارتند از :
افزایش ناگهانی فشار خون:علامت اتونومیک دیس رفلکسی د ر این افراد افزایش 20 تا 40 میلی متر جیوه در فشار سیستولیک است . بالا رفتن فشار سیستولیک و افزایش آن از حد 150 به اندازه ای خطرناک میگردد که اگرسریع کنترل نگردد،می تواند باعث سکته ، حملات تشنجی یا حتی مرگ فرد شود.
_سردرد شدید وضربانی
_برادیکاردی
_بر افروختگی و لک شدن پوست سروگردن
_تعریق فراوان ، به خصوص در صورت وگردن و شانه ها ، این حالت اغلب بالای محل اسیب نخاع است .( اغلب نه همیشه)
_دانه دانه شدن پوست مثل قرار گرفتن در معرض سرما
_گرفتگی بینی
_تاری دید و یا وجود نقاط نورانی در حوزه دید
_احساس سرما بدون تب
_کوتاه شدن تنفس و اضطراب
شایعترین علل آن عبارتند از:
وجود عوارض در مثانه از جمله تورم مثانه بدلیل افزایش فشار از داخل ، انسدادسوند ، عفونت دستگاه ادراری
_مشکلات روده ای مثل یبوست
_عوارض پوستی مثل زخم های فشاری ، سوختگی ، لباس های تنگ ، فرورفتن ناخن انگشت پا در گوشت
_سایر عوامل مانند شکستگی ها ، سنگ های کلیوی ، زایمان ، اسپاسم های مربوط به قاعدگی ، تورم شکم ، استرچ عضلانی دردناک، تغییرات دمایی محیط و ..
اقدامات درمانی عبارتند از:
نکته مهم :اتونومیک دیس رفلکسی یک اورژانس پزشکی محسوب می شود.
1_نشستن به صورت مستقیم یا قراردادن پا ها درسطح پایین تر
_ این وضعیت به پایین تر آمدن فشار خون کمک می کند.
_جستجو جهت یافتن علت مشکل
_آزاد کردن بدن از لباس های تنگ
_در صورت امکان گرفتن فشار خون و کنترل آن
2_ کنترل مثانه
_باید سوند ازنظر انسداد و پیچ خوردگی و کیسه ادراری از جنبه پر بودن کنترل شود.
_شستشوی سوند یا تعویض آن
_استفاده از ژل های بی حس کننده جهت بی حسی
باید خاطر داشت که :
گاهی اوقات اقداماتی که فرد جهت حل مشکل جاری انجام می دهد، ذاتا شرایطی را فراهم می آورد که ممکن است سیستم اتونومیک را حداقل بطور موقتی در وضعیت بدی قرار دهد.
بعنوان مثال :رفع انسداد سوند،قرار دادن سوند یا تخلیه ی روده می تواند این شرایط را ایجاد کند.
لذا کلیه اقدامات باید با دقت ومراقبت بیشتر صورت پذیرد.
چنانچه فشار خون و سایر غلائم سریعا اصلاح نشوند:
بایستی سریعا طی مشاوره های پزشکی بررسی های لازم صورت بگیرد.
فرد بایستی بداند که چه کاری باید انجام دهد، چرا که ممکن است افراد دیگر حتی پزشکان از بروز اتونومیک دیس رفلکسی در فرد نخاعی بی اطلاع باشند.
همیشه باید فرد برگه اطلاعاتی یا کارت مخصوص اتونومیک دیس رفلکسی خودرا همراه داشته باشد. به نحوی که انرا خود نگهداری نموده و یا جهت اقدامات لازم انرا به افراد دیگر ارئه دهد، ضمنا این کارت ها را می توان از طریق مراکز ضایعات نخاعی تهه نمود.